Duiken geeft Anneke even een lichaam zonder pijn

Anneke van der Werff noemt zichzelf ook wel Duikmuisje. Boven water gebruikt ze een elektrische rolstoel en is pijn elke dag aanwezig. Onder water valt die pijn even weg. Daar wordt ze niet continu teruggefloten door reumatoïde artritis en een progressieve spierziekte.

“Ik heb een spierziekte, maar de ziekte heeft mij niet”, zegt Anneke. Elke ochtend begint voor haar met dezelfde vraag. Hoe kom ik deze dag weer door? De pijn en vermoeidheid zijn er altijd. Toch blijft Anneke zoeken naar wat haar lichaam nog wél kan. Ze is altijd al actief en sportief geweest. Toen steeds meer sporten niet meer lukten, moest ze telkens opnieuw schakelen. “Door de achteruitgang van mijn spieren vielen er steeds meer sporten af. Dat was een stukje rouwverwerking, maar ik wilde daar niet te lang in blijven hangen.”

Een nieuw doel onder water

Anneke bleef zoeken naar een nieuwe manier om te bewegen. Zo kwam ze bij een lokale duikschool terecht, waar ze een proefduik in het zwembad kon maken. Zodra ze met volledige duikuitrusting onder water lag, wist ze genoeg. “Ik voelde een acute verslaving opkomen: duiken.” Daarmee had ze weer een doel. Ze wilde gecertificeerd duiker worden. Daarvoor moest ze eerst medisch gekeurd worden. De eerste arts keurde haar af. De reden die ze kreeg, sloeg volgens Anneke nergens op. “Als er een haai op je afkomt, kan je je niet verdedigen.”

Anneke liet het daar niet bij zitten. Na lang zoeken vond ze een bekende duikarts die haar serieus nam. Hij nodigde haar uit voor een uitgebreide keuring en keek naar wat er medisch wél mogelijk was. “Hij was erg positief en enthousiast over mijn wil om te gaan duiken ondanks mijn spierziekte.” Na verschillende testen kreeg Anneke groen licht.

Open Water in Egypte

Twee weken later zat Anneke in Egypte. De theorie had ze thuis al afgerond, zodat ze in Sharm el Sheikh meteen met de praktijk van haar Open Water-cursus kon beginnen. Ze haalde haar brevet en bleef duiken. Na ongeveer vijftig duiken volgde haar Advanced Open Water. Daarna volgden alleen maar nieuwe opleidingen en nieuwe duikplekken. Inmiddels duikt Anneke al zo’n veertien jaar. Dit jaar rondde ze haar 1300ste duik af.

“Ik heb gedoken in Egypte, Nederland, België, Duitsland, Maleisië en Frankrijk. En er zijn veel meer plaatsen die ik nog graag wil bezoeken om te gaan duiken.” In Frankrijk behaalde ze in 2019 ook haar grotduikbrevet. Duiken werd voor Anneke een sport waarin ze kon blijven leren, juist in een tijd waarin ze veel andere sporten moest loslaten.

Onder water een uur gezond

Tijdens het duiken voelt Anneke de constante pijn en extreme vermoeidheid niet zoals op het land. Haar hart en longen zijn gezond, waardoor ze met een buddy kan duiken en zelf ook buddy kan zijn voor andere duikers. “Boven water heb ik hulp nodig, maar onder water ben ik gezond en kan ik anderen helpen als ze hulp nodig hebben. Duiken met een handicap betekent voor mij onder water een uur gezond zijn.”

“Ga duiken”

Anneke weet dat beginnen spannend kan zijn. Zeker als je lichaam niet altijd doet wat je wilt en je al vaak hebt moeten inleveren. Toch is haar advies aan mensen met een beperking duidelijk. “Ga duiken. Er gaat een wereld voor je open.” Volgens Anneke hoeft niemand dat alleen uit te zoeken. Er zijn organisaties die ervaring hebben met aangepast duiken, zoals de International Association for Handicapped Divers. Voor haar maakte de juiste begeleiding het verschil tussen afgekeurd worden en alsnog haar brevet halen. “Je hebt niets te verliezen, alleen te winnen.” Voor Anneke begon het met een proefduik in een zwembad. Veertien jaar later staat de teller op meer dan 1300 duiken. Haar ziekte is er nog steeds. Onder water krijgt die alleen niet het laatste woord.